Perspektywa finansowa UE na lata 2014-2020 – nowe szanse, stare problemy branży transportowej?

W czwartek, 3 września w warszawskim hotelu Le Regina odbyła się „Debata z Kurierem”. Spotkanie, zorganizowane przez KOW, wydawcę „Kuriera Kolejowego”, poświęcone było perspektywom finansowym na lata 2014-2020 w rozwiązaniu problemów branży transportowej.

Na początku spotkania Paweł Szaciłło, dyrektor Centrum Unijnych Projektów Transportowych poinformował, że wciąż wiele projektów z poprzedniej perspektywy nie jest jeszcze formalnie zamkniętych. Dyrektor spodziewa się jednak, że do kwietnia 2016 r. wszystkie projekty z perspektywy 2007-2013 zostaną rozliczone.

Gabriela Popowicz, dyrektor w Departamencie Programów Infrastrukturalnych MIR przekonywała natomiast, że projekty infrastrukturalne dotyczące nowych dróg i linii kolejowych zostały zrealizowane w 90 proc. Dodała, że projekty kolejowe przygotowywane są długo, ale finał ich realizacji jest spektakularny.

Z kolei Monika Milwicz, zastępca Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad oceniła, że w przypadku inwestycji drogowych perspektywa 2007-2013 powoli staje się przeszłością. – W najbliższych dniach fizycznie zakończy się budowa odcinka trasy S-8 na odcinku Marki – Powązkowska w Warszawie. Jedyny projekt, którego realizacja przedłuży się do 2016 r. to trasa A4 Rzeszów – Jarosław. Dodała, że GDKiA złożyła już 13 wniosków o finansowanie z perspektywy 2014-2020. 

W pierwszej części „Debaty z Kurierem” poświęconej perspektywom finansowym na lata 2014-2020 w rozwiązaniu problemów branży transportowej, uczestnicy skoncentrowali się na podsumowaniu efektów działań podjętych dzięki dofinansowaniu unijnemu w perspektywie finansowej 2007 – 2013.

Nie spodziewamy się w tym roku składania wniosków na finansowanie projektów kolejowych z nowej perspektywy finansowej – przyznał dyrektor Szaciłło. Dodał, że PKP PLK udało się uzyskać zgody w ramach CEF, czyli Funduszu Łącząc Europę, co jest sukcesem, bo to nowy w Polsce rodzaj inwestycji.

W ocenie Zbigniewa Szafrańskiego, pełnomocnika dyrektora Instytutu Kolejnictwa największym problemem w uzyskiwaniu środków unijnych na projekty kolejowe, także w obecnej perspektywie, będzie kryterium dochodowości. Sprawia ono, że im bardziej przydatna jest linia, tym mniej dofinansowania unijnego może otrzymać. Dyrektor Szafrański jest zdania, że powolna zmiana polityki unijnej wobec transportu kolejowego sprawi, że kryterium to zostanie zniesione.

Także na niewspółmierność zasad oceny projektów kolejowych i drogowych zwrócił uwagę Józef Marek Kowalczyk, prezes Stowarzyszenia Ekspertów i Menedżerów Transportu Szynowego. W jego ocenie rozwój sieci kolejowej w Polsce nie będzie mieć sensu, jeśli nie zrówna się stawek opłat za dostęp do infrastruktury kolejowej i drogowej.

Łukasz Bernatowicz, ekspert Business Centre Club zwrócił uwagę, że jeszcze kilka lat temu 90 proc. przetargów rozstrzygano według najniższej ceny i to było przyczyną słabego poziomu wykonawstwa oraz opóźnienia, a nawet rezygnacji z inwestycji. Z tego powodu niezbędne jest wdrożenie unijnej dyrektywy w sprawie zamówień publicznych do polskiego prawa. Opóźnienie we wdrożeniu tej dyrektywy jest już przedmiotem zainteresowania Komisji Europejskiej, która grozi nałożeniem kar na Polskę za opóźnienia w jej implementacji.

Jakub Majewski, prezes fundacji ProKolej zwrócił uwagę, że w nowej perspektywie finansowej zabrakło możliwości finansowania środkami unijnymi rewitalizacji linii kolejowych. Zdaniem Majewskiego to była dobra i tania metoda przywracania ruchu kolejowego na wielu odcinkach linii.

Andrzej Massel, zastępca dyrektora Instytutu Kolejnictwa stwierdził, że przy relatywnie niskim finansowaniu inwestycji zmiany na kolei są spore. Potrzeba jednak dalszych wspólnych działań przewoźników i operatorów infrastruktury, aby osiągnąć optymalny efekt .

„Debaty z Kurierem” to kontynuacja cyklu spotkań „Lunch z Kurierem”, od pięciu lat organizowanych przez KOW. Spotkania branżowe zyskały uznanie środowiska jako platforma integrująca branżę transportową, inicjująca nowe rozwiązania i wprowadzają nową jakość w rozmowach na tematy dotyczące rozwoju transportu.

Patronat nad wydarzeniem objęło Centrum Unijnych Projektów Transportowych. Patronem medialnym debaty był „Kurier Kolejowy”.